Arabica – „pramatka” najlepszych kaw

Coffea Arabica to najstarszy i dotychczas najbardziej popularny gatunek kawy. Kto choć trochę interesuje się tą rośliną z pewnością dotarł do informacji związanych z jej historią. Odkrycie Arabiki datuje się na I w. p.n.e. Podobno etiopski pasterz imieniem Kaldi zaobserwował, że po zjedzeniu owoców kawowca jego kozy stają się pobudzone i dużo bardziej wytrzymałe. Tak też zaczęła się niebywała kariera obecnie jednego z najpopularniejszych artykułów spożywczych i jednego z pięciu najważniejszych towarów handlowych na świecie.

Pochodzenie i warunki upraw

Jak wspomniałam na wstępie krzewy kawowca pochodzą z Etiopii, skąd trafiły najpierw na Bliski Wschód a później po rozmaitych perturbacjach do Europy i obu Ameryk. Kto szerzej chce zaznajomić się z historią kawy, odsyłam do bardziej szczegółowego artykułu Historia Kawy - Początki i światowa ekspansja

Kawa to roślina o specyficznych potrzebach klimatycznych i glebowych. Nie rośnie wszędzie i wyłącznie z pożądanym skutkiem. Optymalne warunki do uprawy drzewek znajdują się w tzw. pasie kawowym, którego zasięg obrazuje poniższa mapka (gdzie „a” to tereny uprawy Arabiki, „r” – Robusty a „m” – obu gatunków ziaren).

Na pas ten składa się ponad 60 krajów, leżących pomiędzy zwrotnikiem Raka a zwrotnikiem Koziorożca w Azji, Afryce oraz obu Amerykach. Charakteryzuje się on umiarkowanym klimatem, o idealnej proporcji dni słonecznych w stosunku do ilości opadów deszczu i stałą temperaturą. Gleby pod plantacje kawowca cechują się bardzo wysoką żyznością, często są one wulkaniczne. Sen z powiek plantatorom spędza zmieniający się klimat, którego ocieplenie może stanowić poważne zagrożenie dla światowej produkcji ziaren. Różnice w smaku Arabiki w stosunku do miejsca ich wzrostu zależą od różnic poziomu wysokości plantacji, temperatury, ilości opadów, żyzności gleby jak również flory otaczającej uprawy.

Arabice najlepiej sprzyja klimat subtropikalny z dość wysokimi temperaturami oraz uprawami 600 – 1200 m n.p.m. Poddana działaniu takich warunków kawa w jednym sezonie wzrasta w drugim zaś dojrzewa. Równie sprzyjającym jej hodowli jest klimat równikowy z częstymi opadami, zapewniającymi nieprzerwane owocowanie i dwukrotne w roku zbiory, na wysokościach 1200 – 2000 m n.p.m.

Największe jej uprawy znajdują się w Afryce, Brazylii, Indiach oraz na Jawie.

Charakterystyka ziaren

Arabica stanowi ok. 70-80% kawowego rynku. Jej ziarna mają podłużny kształt, zielonkawe zabarwienie, są płaskie z bruzdą w kształcie litery s. Drzewka Arabiki są dość wymagające w uprawie i delikatne tj. podatne na negatywne wpływy środowiskowe, choroby i szkodniki. Mało satysfakcjonującą ich cechą jest niezbyt duża wydajność – jednak uzyskiwany smak kawy rekompensuje powyższe (zwłaszcza, że im lepsza kawa tym większy jej koszt).

Smak kawy określa się jako łagodny, zaś zapach jako bogaty, często czekoladowy, orzechowy, karmelowy z nutami kwiatowymi, owocowymi, korzennymi - w zależności od miejsca pochodzenia. Niebagatelne znaczenie ma również niska goryczka naparu i zwykle nikła kwasowość. Łagodność Arabik to także ich niezbyt duża moc, zawierają niewielką (w porównaniu np. do Robusty) dawkę kofeiny, co jest ważne, gdy lubimy pić kilka filiżanek dziennie.

Arabica nie lubi ostrego słońca, drzewka narażone na intensywne promieniowanie giną. Im wyższe położenie upraw tym ziarno jest lepsze, dzięki większemu skoncentrowaniu substancji organicznych w tym smakowych i aromatycznych. W zależności od wysokości można zauważyć pewne zapachowe podobieństwa parzonych kaw. I tak np. aromat ziarna z owoców rosnących na wysokościach ponad 1200 m n.p.m. określa się jako czekoladowy, waniliowy, orzechowy a nawet cytrusowy. Kawa pochodząca z wysokości od 1500m n.p.m. winna pachnieć: owocami, przyprawami, winem lub kwiatami.

Najważniejsze odmiany

Najbardziej znane (i lubiane) odmiany Arabiki to: Typica, Bourbon i Geisha.

Typica to najstarsza jej odmiana. Powstała drogą naturalnej mutacji, bez ingerencji człowieka. Jej smak określa się jako czysty, słodki i o dużym body.

Bourbon posiada kilka mutacji tj. orange, yellow lub red bourbon. Są to odmiany słodkie i delikatne o złożonym aromacie.

Geisha to synonim wysokiej jakości. Złożony aromat kwiatów, cytrusów, owoców tropikalnych, słodycz i delikatność stanowią jej wartość docenianą nie tylko przez konsumentów ale i specjalistów. Jej jakość idzie zwykle w parze z wysoką ale wydaje się, że adekwatną ceną.

Arabika przez wielu uważana jest za niekwestionowaną królową kaw. Niewiele osób wie, że istnieje grubo ponad 100 gatunków kawy i stale tworzone są nowe. Być może kiedyś powstanie szczep, który swym smakiem i aromatem zdeklasuje te już obecne. Jednak do tej pory jakość tworów natury jest niedościgniona.

Autorka artykułu:
Agnieszka Sarat - Serwisowa Mała Czarna

Agnieszka SaratMasz uwagi co do tego artykułu, chciałbyś o coś zapytać lub podzielić się czymś ciekawym? Dodaj komentarz lub napisz do mnie na adres:
agnieszka@cie-kawa.pl
  Chętnie odpowiem na każde pytanie.

I niech kawa będzie z Tobą! 😄☕️


Add comment

Required fields are marked with *. Every comment is subject to approval.

Author*

Website

Comment*

Please do not type anything here

x
Przegądając serwis internetowy CIE-KAWA akceptujesz naszą Politykę Prywatności. Jeśli nie zgadzasz się z zasadami na jakich zbieramy i przetwarzamy dane prosimy o opuszczenie naszego serwisu Opuszczam serwis. Rozumiem