Kawowe rarytasy

Kawowe rarytasyWśród wielu odmian zarówno arabiki jak i robusty znaleźć można prawdziwe kawowe "perełki", głównie ze względu na uzyskiwany smak i aromat, pożądany przez koneserów na całym świecie. Niektóre z nich są efektem nieprawidłowego wzrostu ziaren kawowca (ziarna perłowe, ziarna trójkątne), inne, zanim dotrą do palarni, przechodzą niespotykaną wstępną obróbkę (Kopi Luwak), jeszcze inne rosną w tylko w jednym jedynym miejscu na świecie (Blue Mountain) a jeszcze inne są mutacją odznaczającą się bardzo charakterystycznym wyglądem ziaren i wyjątkowym smakiem (Maragogype).

Ziarna perłowe (inne nazwy: caracol, peaberry)

Ziarna perłowe wzięły swą nazwę od kształtu, który przyjmują w sytuacji, kiedy w owocu (zwanym wiśnią) jedno z ziaren zanika a jego miejsce wypełnia drugie ziarno. Wzrastając przybiera kulisty, perłowy kształt, jest ponadto mniejsze od normalnego ziarna. Przyczyną takiej sytuacji może być niedostarczenie odpowiedniej ilości składników odżywczych do wiśni znajdującej się na krańcowej gałęzi kawowca lub nieprawidłowe zapylenie kwiatu. W rezultacie jedno ziarno otrzymuje zwiększoną, skumulowaną dawkę substancji odżywczych. Wyjątkowo słodki i zrównoważony smak oraz intensywny aromat jest również wynikiem ich wypalania. Okrągły kształt sprawia, że ziarna są opalone równomiernie, bez obawy, że na krawędziach zostaną przypalone. Przyjmuje się, że ziarna perłowe stanowią około 2-3% wszystkich zebranych ziaren i dotyczą zarówno arabiki jak i robusty. Kawa perłowa jest bardzo rzadko spotykana, na rynku znajdziemy takie marki taj np. Kona Peaberry czy Tanzanian Peaberry.

Ziarna trójkątne

Ziarna trójkątne powstają, gdy w wiśni rozwijają się trzy ziarna kawy. Ta deformacja jest jeszcze rzadziej spotykana niż powstawanie ziaren perłowych. W trakcie wzrostu płaska powierzchnia ziarna, na której występuje bruzda, wypełnia się, tworząc trzecią krawędź. Ten wybryk natury również dotyczy zarówno arabiki jak i robusty. Nie ma natomiast większego wpływu na smak kawy. Wśród koneserów ziarna trójkątne cenione są za wyjątkowy kształt.

Kopi Luwak

W lasach tropikalnych wysp Indonezji (ale także w Indiach, Wietnamie, Chinach i na Filipinach) żyje dziko drapieżny ssak z rodziny łaszowatych zwany łaskunem muzangiem (inne nazwy to łaskun palmowy lub cyweta). W języku indonezyjskim nazywany jest luwakiem. Wyglądem przypomina kota skrzyżowanego z łasicą o szarym nierównomiernym ubarwieniu, długość jego ciała wynosi około 60 cm, mniej więcej tyle samo wynosi długość jego ogona, waży około 3 kg. Łaskun prowadzi nocny, nadrzewny tryb życia. Jest wszystkożerny, jego pokarmem są zarówno owoce, jagody, rośliny zielone jak i drobne kręgowce i bezkręgowce. Jednym z przysmaków w diecie łaskuna są dojrzałe owoce kawowca, dokładnie przez niego selekcjonowane. I tu właśnie zaczyna się historia Kopi Luwak. Owoce zjedzone przez łaskuna zostają strawione w jego układzie pokarmowym. Ponieważ znajdujące się w środku owocu ziarna są zbyt twarde, aby je strawić, zostają przez zwierzę wydalone. Pracownicy plantacji zbierają odchody łaskunów, które są następnie myte i wypalane. Uważa się, że smak Kopi Luwak jest pozbawiony goryczy, gdyż rozkładowi ulega część zawartego w ziarnach białka, odpowiedzialnego właśnie za gorzki smak kawy. Kopi Luwak charakteryzuje się wyjątkowo czekoladowym i karmelowym a zarazem bardzo delikatnym smakiem.

Kopi Luwak produkowana jest na wyspach Indonezji a jej cena wynosi 1000 euro za 1 kilogram. Za filiżankę tej kawy w polskiej kawiarni zapłacimy nawet do 100 zł.

Jamajka Blue Mountain

Blue Mountain to kawa gatunku arabica (odmiany typica i caturra) uprawiana na terenie Gór Błękitnych na wyspie Jamajka. Jest uznawana za najlepszą kawę na świecie, prawdziwy rarytas dla koneserów. Swoje wyjątkowe właściwości smakowe zawdzięcza charakterystycznym, jedynym w swoim rodzaju warunkom klimatycznym, jakie panują na plantacjach. Na warunki te wpływ ma wiele czynników. Po pierwsze, drzewa kawowca porastają tereny położone pomiędzy ok. 900 a 1700 m n.p.m., gdzie panuje o wiele niższa temperatura powietrza niż na terenach nizinnych. Ponadto, drzewa nie rosną w pełnym słońcu, a to za sprawą mgieł unoszących się nad górami, chmur przez większość dnia zakrywających niebo oraz drzew porastających 85% powierzchni gór. Zacienienie sprawia, że kawa długo dojrzewa a to z kolei ma wpływ na tworzenie się bogatego bukietu smakowego kawy. Po drugie, wulkaniczna ziemia Gór Błękitnych jest bardzo żyzna, dodatkowo nawadniana dużymi opadami deszczu.

Na renomę kawy Blue Mountain ma również wpływ kontrola niemalże każdego ziarna opuszczającego wyspę. Powołana w 1950 roku Coffee Industry Board, za pomocą systemu zarządzania jakością, dba o standardy na każdym etapie produkcji kawy. Ponadto, organizacja stoi na straży wysokiej jakości obsługi klientów kupujących jamajską kawę, zdrowia i bezpieczeństwa pracowników zatrudnionych na plantacjach oraz ochrony środowiska.

Produkcja kawy na Jamajce nie przekracza nawet 1% ogólnej produkcji kawy na świecie, co sprawia, że jej cena jest bardzo wysoka. Fakt, że 80-90% plonów trafia do Japonii sprawia, że Blue Mountain np. w Europie jest nieuchwytna a tym samym jeszcze bardziej cenna.

Co więc sprawia, że jest tak ekskluzywna? Wyjątkowa słodycz, łagodna kwasowość, bardzo bogaty owocowy smak i aromat. Blue Mountain to kawa o małej mocy ale doskonale zrównoważona.

Maragogype

Maragogype to odmiana gatunku arabica typica, charakteryzująca się bardzo dużymi rozmiarami ziaren kawy. Ziarna arabiki mają długość ok. 11 mm, natomiast długość ziaren odmiany Maragogype osiąga 15 mm. Są średnio 40% większe, dlatego też nazywa się je ziarnami słoniowatymi lub elephant. Tę wyjątkową odmianę kawowca odkryto w 1870 roku w jednym ze stanów Brazylii - Bahia, znajdującym się na wschodzie kraju. Uprawę Maragogype spopularyzował Crisogono Jose Fernandez w rejonie o takiej samej nazwie. Wkrótce, ze względu na swój wyjątkowy charakter, kawowce rozpowszechniono w całej Ameryce Środkowej, Meksyku i Ameryce Południowej, gdzie do dziś są uprawiane. Drzewa tej odmiany dają małe plony, są sadzone w dużych odstępach i preferują tereny wyżynne. Ich uprawa nie należy zatem do najłatwiejszych ale jest warta smaku. Ziarna Maragogype odznaczają się bowiem niską kwaskowatością, delikatnością, subtelnymi nutami czekolady, orzechów i przypraw korzennych, wyczuwalny jest ponadto charakterystyczny aromat koniaku i drewniany posmak. Najbardziej cenione ziarna Maragogype pochodzą z Meksyku, ale również Gwatemali czy Nikaragui.

Autorka artykułu:
Ewa Kuzak - Nadworna Rozłupywaczka Ziaren

Autorka artykułu: Ewa Kuzak - Generalny kawoszMasz uwagi co do tego artykułu, chciałbyś o coś zapytać lub podzielić się czymś ciekawym? Dodaj komentarz lub napisz do mnie na adres: ewa@cie-kawa.pl  Chętnie odpowiem na każde pytanie.

I niech kawa będzie z Tobą! :)


Add comment

Required fields are marked with *. Every comment is subject to approval.

Author*

Website

Comment*

Please do not type anything here

Checking here, to indicate that you have read and agree to the terms of the Privacy Policy