Czy kofeina wpływa na mężczyzn inaczej niż na kobiety?

Czy kofeina wpływa na mężczyzn inaczej niż na kobiety?Nie jest tajemnicą, że ciało kobiety ma inną chemię niż ciało mężczyzny. Jest to głównie wynik różnego poziomu i typu hormonów występujących u każdej z płci. Owe różnice hormonalne mogą wpływać na różny sposób metabolizowania cząsteczek kofeiny w organizmie kobiety i mężczyzny. Poniżej przedstawiono badania naukowe, w których badacze odnotowali różnice w tym, jak mężczyźni i kobiety opisywali wpływ kofeiny na swój organizm.

Kofeina może pomóc kobietom lepiej w stresujących sytuacjach

Badania naukowców z Uniwersytetu w Bristolu (Wielka Brytania) pozwalają sądzić, że w sytuacjach stresowych kofeina może mieć pozytywny wpływ na przedstawicielki płci pięknej. Co ciekawe, w przypadku mężczyzn wpływ ten jest odwrotny, kofeina w organizmie mężczyzny w podobnie stresującej sytuacji może negatywnie wpływać na jego działania.

Jak to zbadano? Grupa mężczyzn i grupa kobiet została poddana sytuacji stresowej, w której badani musieli rozwiązywać złożone zadania i przedstawiać osiągnięte rezultaty i rozwiązania innym uczestnikom. Części badanych podano kawę bezkofeinową, podczas gdy reszta wypiła kawę ze standardową zawartością kofeiny. Zarówno uczestnicy eksperymentu, jak i badacze ich nadzorujący nie wiedzieli, która grupa otrzymała kofeinę, a która placebo. Wszystkich uczestników następnie zbadano pod kątem indywidualnych ocen poznawczych, uczuć i emocji, symptomów fizycznych, radzenia sobie ze stresem oraz oceny wydajności i pamięci, sprawności psychomotorycznej i umiejętności negocjacyjnych. Testy miały miejsce dwa razy, w warunkach stresu oraz powrotu do stanu spoczynku. Zaobserwowano, że kobiety, które wypiły regularną kawę, osiągnęły znacznie lepsze rezultaty w powierzonych zadaniach niż kobiety, które wypiły kawę bez kofeiny. W grupie mężczyzn tendencja była przeciwna – ci, którzy wypili normalną kawę poradzili sobie z ćwiczeniami znacznie gorzej niż ci, którym podano kawę bezkofeinową.

Kofeina a ciśnienie krwi u kobiet i mężczyzn

Badanie opublikowane w „American Journal of Cardiology” wykazało, że kofeina podnosi ciśnienie krwi zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet, ale z zupełnie różnych powodów.

Naukowcy przyjrzeli się odpowiedzi układu krwionośnego na obecność kofeiny we krwi u obu płci. Badanie przeprowadzono na grupie kobiet i mężczyzn (średnia wieku to odpowiednio 29 i 27 lat) w sytuacji spoczynku i podczas stresu psychicznego. Uczestników badania podzielono na cztery grupy. Jednej grupie mężczyzn i jednej grupie kobiet podano kofeinę (3,3 mg / kg, co odpowiada 2 do 3 filiżankom parzonej kawy). Pozostałe dwie grupy otrzymały placebo. Następnie naukowcy zmierzyli wszystkim uczestnikom ciśnienie krwi, pojemność minutową serca i opór naczyniowy. Wymienione wskaźniki zmierzono w spoczynku, podczas stresującej symulacji mówienia publicznego i czytania na głos oraz powrotu do sytuacji relaksu.

Okazało się, że kofeina spowodowała prawie identyczne podwyższenie ciśnienia skurczowego i rozkurczowego u kobiet (odpowiednio 4,5 i 3,3 mm Hg) i mężczyzn (odpowiednio 4,1 i 3,8 mm Hg). Różnice pojawiły się jednak po szczegółowym przyjrzeniu się wpływowi kofeiny na pojemność minutową serca, czyli objętość krwi, jaką serce tłoczy w ciągu jednej minuty do naczyń krwionośnych oraz działaniu kofeiny na opór naczyń krwionośnych (opór, który musi pokonać krew, aby swobodnie przepłynąć przez układ krążenia). U mężczyzn kofeina powodowała zwiększony opór naczyń krwionośnych, bez zmiany pojemności minutowej serca. U kobiet zaś opór naczyniowy pozostawał bez zmian, za to pojemność minutowa serca znacząco wzrosła. Mężczyźni i kobiety mają zatem podobne reakcje ciśnienia krwi na kofeinę, ale ich źródłem są różne mechanizmy krążenia krwi w układzie sercowo-naczyniowym.

Kobiety wykazują wyższy poziom kortyzolu po spożyciu kofeiny

W badaniu opublikowanym w „PharmacologyBiochemistry and Behavior” przyjrzano się wpływowi kofeiny na poziom kortyzolu (popularnie zwanego hormonem stresu) podczas sytuacji napięcia psychicznego, wysiłku fizycznego i posiłków. Są to sytuacje, w których w życiu codziennym często spożywamy kawę. Chociaż podobne badania wykonywano wcześniej, badacze zwrócili uwagę na niedobór danych dotyczących reakcji kobiet oraz danych porównawczych obu płci.

Podobnie jak w poprzednich badaniach, uczestnicy byli podzieleni na grupy badane, czyli spożywające kofeinę orazgrupykontrolne, którympodanokawębezkofeinową. Naukowcy pokazali, iż podczas stresujących sytuacji w grupie kobiet i mężczyzn, którzy uprzednio wypili kawę, mężczyźni uwolnili więcej kortyzolu niż kobiety. Potwierdzili tym samym, że spożywanie kawy w sytuacji stresowej wzmaga wydzielanie hormonu stresu.

W sytuacji wysiłku fizycznego okazało się, że wypicie kawy podnosi poziom kortyzolu zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Co ciekawe, po zjedzeniu posiłku po ćwiczeniach kobiety, które uprzednio wypiły kawę wykazywały wyższy poziom kortyzolu niż mężczyźni. Warto zaznaczyć, że same ćwiczenia nie podniosły poziomu hormonu stresu. Jego wzrost następował, kiedy badani wypili kawę przed ćwiczeniami.

Wydaje się zatem, że uwalnianie kortyzolu w odpowiedzi na stres i kofeinę zależy od rodzaju stresora i płci pacjenta. O ile spożycie kofeiny prowadzi do wzrostu kortyzolu u obu płci, jego mechanizm i intensywność różnią się. Badacze doszli do wniosku, że kofeina podnosi poziom kortyzolu u mężczyzn poprzez stymulowanie ośrodkowego układu nerwowego. U kobiet wzrost kortyzolu wynika z oddziaływania kofeiny z obwodowymi mechanizmami metabolicznymi.

Kofeina a tolerancja na ból

Od dawna wiadomo, że kofeina ma wpływ na odczuwanie bólu. Jej przeciwbólowe właściwości różnią się jednak w zależności od płci konsumenta.

W wynikach badania opublikowanego w czasopiśmie „Psychophysiology” czytamy, że kofeina zwiększa próg bólu u obu płci, jednak efekt ten jest wyraźniejszy u mężczyzn. Co sprawia, że kofeina wspomaga tolerancję na ból? Wrażliwość na ból jest powiązana z ciśnieniem krwi. Im wyższe ciśnienie, tym wyższy próg bólu. Naturalnie zatem po filiżance kawy, kiedy czujesz intensywne krążenie krwi w całym organizmie i przypływ energii, wzrasta też Twoja odporność na ból.

W eksperymencie 25 kobiet i 25 mężczyzn zostało podzielonych na grupy, z których połowa spożywała kawę, a połowa kawę bezkofeinową. Badacze chcieli sprawdzić, czy spożycie kawy jakkolwiek zmienia wrażliwość na ból i czy występują różnice między kobietami i mężczyznami w tym względzie. Czynnikiem wywołującym ból było zimno. U wszystkich, którzy wypili kawę z kofeiną ciśnienie krwi wzrosło, pojawiły się też uczucia energii, wyższe skupienie i koncentracja. W porównaniu z grupą, która wypiła tylko kawę bezkofeinową, grupa po kawie lepiej znosiła ból wywołany przez zimno. Kofeina uodporniła na ból zwłaszcza mężczyzn. Być może wyniki tego badania rzucą nowe światło na badania nad relacją między bólem, nadciśnieniem i płcią.

Wpływ kofeiny na nastolatków

Na uniwersytecie w Buffalo naukowcy przyjrzeli się wpływie kofeiny na organizmy nastoletnich chłopców i dziewcząt. Choć rodzice rzadko pozwalają nastolatkom na picie kawy, spożycie kofeiny przez dzieci i młodzież wzrasta od dziesięcioleci, w dużej mierze dzięki popularności napojów gazowanych i napojów energetyzujących z kofeiną. W toku badańnaukowcy z Buffalo odkryli różnice, jakie wywołuje spożycie kofeiny u dziewcząt i chłopców.

W badaniu stwierdzono, że po okresie dojrzewania chłopcy i dziewczęta odczuwają różne tętno i zmiany ciśnienia krwi po spożyciu kofeiny. Ogólnie, kofeina działa na chłopców bardziej niż na dziewczęta. Te z kolei reagują na kofeinę inaczej na każdym etapie cyklu miesiączkowego, co wynika ze zmieniającego się poziomu hormonów. Wśród dzieci przed okresem dojrzewania reakcje na kofeinę nie różnią się i nie są związane z płcią. Eksperyment obejmował tylko fizyczne efekty spożycia kofeiny wśród nastolatków.

Wpływ kofeiny na organizm kobiety i mężczyzny

Podsumowując, reakcje mężczyzn i kobiet wobec kofeiny są podobnego rodzaju. U obu płci spożycie kofeiny podnosi ciśnienie krwi, poziom kortyzolu czy odporność na ból. Istnieją jednak subtelne różnice, które wynikają z różnic hormonalnych i biochemicznych i które stanowią ciekawy przedmiot zainteresowania naukowców na całym świecie.

 

Autorka: Emilia Pawłusz

 

Źródła:

  • Caffeine affects boys and girls differently after puberty, study finds, University at Buffalo News Center, http://www.buffalo.edu/news/releases/2014/06/019.html
  • Does Caffeine Affect Women Differently Than Men? CaffeineInformer, https://www.caffeineinformer.com/caffeine-helps-women-better-than-men
  • Hartley, Terry R., Lovallo, William R., Whitsett, Thomas L. (2004), Cardiovasculareffects of caffeine in men and women. The American Journal of Cardiology, 93(8): 1022-1026. doi:10.1016/j.amjcard.2003.12.057
  • Keogh, E. and Witt, G. (2001), Hypoalgesic effect of caffeine in normotensive men and women. Psychophysiology, 38: 886-895. doi:10.1111/1469-8986.3860886
  • Lovallo, William R., Farag, Noha H., Vincent, Andrea S., Thomas, Terrie L., Wilson, Michael, F. (2006), Cortisol responses to mentalstress, exercise, and meals following caffeine intake in men and women. PharmacologyBiochemistry and Behavior, 83(3): 441-447. doi:10.1016/j.pbb.2006.03.005
  • St. Claire, L. , Hayward, R. C. and Rogers, P. J. (2010), Interactive Effects of Caffeine Consumption and Stressful Circumstances on Components of Stress: Caffeine Makes Men Less, But Women More Effective as Partners Under Stress. Journal of Applied SocialPsychology, 40: 3106-3129. doi:10.1111/j.1559-1816.2010.00693.x

 


Add comment

Required fields are marked with *. Every comment is subject to approval.

Author*

Website

Comment*

Please do not type anything here

Checking here, to indicate that you have read and agree to the terms of the Privacy Policy