Wpływ genów na metabolizm kawy i wrażliwość na kofeinę

Wpływ genów na metabolizm kawy i wrażliwość na kofeinęMimo że istnieją zestandaryzowane ilości kofeiny, które są „dobre” lub „złe” dla organizmu, każdy człowiek trawi kofeinę, czy to pod postacią kawy czy innego napoju, nieco inaczej. Nazywa się to wrażliwością (ang. sensitivity) na działanie kofeiny. To, w jaki sposób oraz jak szybko kawa działa na Twój organizm zależy zarówno od uwarunkowań genetycznych, jak i Twoich nawyków kawowych. Dlaczego geny wpływają na metabolizm kofeiny? Odpowiadamy w poniższym artykule.

Metabolizm kofeiny a enzymy

Kofeina, tak jak i inne substancje, które przyjmujemy w jedzeniu i piciu może być różnorako trawiona przez nasz organizm, w zależności od uwarunkowań genetycznych. Kiedy konsumujesz kawę lub kofeinę pod inną postacią, trafia ona najpierw do wątroby. 95% konsumowanej kofeiny jest metabolizowane w wątrobie przez enzym nazywany CYP1A2, który przekształca ją w inne substancje. 5%, które zostaje i wydaje się znikomą ilością, działa na mózg i wywołuje znane nam efekty – czasowy wzrost koncentracji, pobudzenie, szybsze bicie serca itp. Metabolizm kawy zależy od tego, jak sprawnie działa enzym CYP1A2. Okazuje się, że jego efektywność jest uwarunkowana genetycznie. U niektórych osób mutacja genu regulującego CYP1A2 sprawia, że przyswajają kofeinę bardzo dobrze i efektywnie ją metabolizują. W praktyce oznacza to, że kawa i inne napoje zawierające kofeinę nie wywołują u takich osób dużych efektów. Jeśli natomiast Twój organizm produkuje mniej enzymu CYP1A2, proces trawienia kofeiny przebiega wolniej i słabiej, dlatego jej wpływ na organizm jest bardziej odczuwalny. Wrażliwość na kofeinę jest zatem wynikiem mutacji genu, który steruje enzymami trawiennymi.

Kawa i hormony

To jednak nie wszystko w temacie wpływu genów na wrażliwość na działanie kofeiny. Działanie kofeiny na układ nerwowy polega na czasowym wyciszeniu hormonu zwanego adenozyną. Adenozyna jest odpowiedzialna za uczucie senności i relaksu, dzięki niej ciało może się wyciszyć. Kofeina niejako „atakuje” adenozynę i neutralizuje jej działanie na pewien czas. W rezultacie działa pobudzająco i pozwala na wykonywanie danej czynności dłużej, pomimo zmęczenia i senności. Działanie adenozyny (a dokładnie różnych jej typów) zależy od genów oraz od ilości spożywanej kawy. Im więcej jej pijesz, tym mniej efektywnie kofeina neutralizuje adenozynę (jej cząsteczki stają się bardziej odporne na kofeinę). Żeby zatem utrzymać efekt działania kawy, trzeba wypić jej po prostu więcej. Wracając do kwestii genów – niektóre typy adenozyny sprzyjają absorpcji kofeiny, podczas gdy inne przeciwnie. W zależności od tego, które są bardziej aktywne w Twoim mózgu, efekt kofeiny będzie różny.

Różnice genetyczne powodują, że dwie osoby tej samej płci, o podobnej masie i nawykach picia kawy, mogą trawić ją zupełnie różnie. Osoba, która ma aktywny enzym CYP1A2 oraz adenozynę w typie, który skutecznie stawia opór kofeinie, będzie mogła wypić więcej kawy zanim dozna jej efektów. Możliwe, że większość smakoszy kawy marzy właśnie o takim zestawieniu genów. Osoby, u których CYP1A2 działa słabiej, a adenozyna sprzyja działaniu kofeiny, będą z kolei bardziej podatne i wrażliwe na jej działanie. Ta wersja na pewno ma swoje plusy – na pobudzające działanie porannego espresso nie trzeba długo czekać.

Wrażliwość na kofeinę

Jak sprawdzić swoją wrażliwość na kofeinę? Jeśli odczuwasz działanie filiżanki espresso po około minucie od wypicia, najprawdopodobniej należysz do osób czułych na działanie kofeiny. Nie wiąże się to jednak z alergią na nią. Każdy organizm radzi sobie z kofeiną nieco inaczej, dlatego warto poobserwować swoje reakcje i dopasować ilość wypijanych kaw do możliwości i dobrego samopoczucia swojego ciała.

Autor: Emilia Pawłusz

 


Add comment

Required fields are marked with *. Every comment is subject to approval.

Author*

Website

Comment*

Please do not type anything here

Checking here, to indicate that you have read and agree to the terms of the Privacy Policy