Robusta i arabika – podobieństwa i różnice

Porównanie kaw - robusta i arabikaJeśli przyjrzymy się informacjom na opakowaniach kawy, szybko zauważymy, że droższe z nich zawierają informację – 100% arabiki. Co to właściwie znaczy? Czym różnią się ziarna arabiki od innej popularnej odmiany kawy – robusty? Wyjaśniamy podobieństwa i różnice między arabiką i robustą.

Choć na świecie istnieje około 100 różnych odmian kawy, dwie wiodą zdecydowany prym, jeśli chodzi o ich komercyjną uprawę. W swoim kubku kawy masz albo arabikę, albo mieszankę arabiki i robusty. Chociaż rośliny arabiki (Coffea Arabica) i robusty (Coffea Canephora) wyglądają podobnie, różnią się właściwościami, które znacznie wpływają na finalny napar otrzymywany z ich ziaren. Poniższy artykuł opisuje kilka podstawowych różnic (jak i podobieństw) między dwoma najszerzej uprawianymi gatunkami kawy.

Warunki środowiskowe

Krzew kawy arabiki rośnie zwykle do wysokości między 2,5 a 4,5 metra, wymaga temperatury między 15 a 24 °C i opadów około 1200-2200 mm / rok. Robusta rośnie nieco wyżej, osiąga od 4,5 do nawet 6,5 metra, wymaga wyższych temperatur 18–36 °C oraz nieco więcej opadów (2200–3000 mm / rok). Pod względem wydajności arabika produkuje mniej kawy na hektar niż robusta, przez co koszty uprawy arabiki są znacznie wyższe.

Gdzie uprawiana jest arabika, a gdzie robusta?

Coffee belt, czyli tzw. pas kawowy to obszar świata obejmujący tereny, na których uprawiana jest kawa. Rozciąga się od Zwrotnika Raka na półkuli północnej do Zwrotnika Koziorożca na półkuli południowej. Obejmuje Amerykę Środkową i znaczną część Ameryki Południowej, prawie całą Afrykę (bez północnych pustyń do wysokości około wyspy Madagaskar) oraz Azję południowo-wschodnią i wyspy Pacyfiku.

Robusta pochodzi oryginalnie z Afryki równikowej. Dalej uprawia się ją w Afryce, najwięcej w Ugandzie, Wybrzeżu Kości Słoniowej, Kamerunie i Demokratycznej Republice Konga, ale także w Azji – na wyspie Jawa, Timorze, Sri Lance, Sumatrze, a przede wszystkim w Wietnamie. Robusta uprawiana jest także w Indiach, Meksyku, Brazylia (gdzie uprawia się jej łagodną odmianę zwaną Conilon / Kouillou).

Arabika pochodzi z terenów dzisiejszej Etiopii, Mozambiku i obszarów Wielkich Jezior Afrykańskich. Swoją nazwę zawdzięcza temu, że pierwsze zapisy o jej parzeniu pochodzą od arabskich uczonych. W produkcji arabiki od lat niekwestionowanym światowym liderem jest Brazylia (prawie 3/4 produkcji kawy w tym kraju to właśnie coffea arabica). Arabikę powszechnie uprawia się także w Kolumbii i Indonezji (uprawa arabiki w tym kraju sięga XVII wieku!). Gwatemala uprawia zarówno robustę, jak i arabikę.Robusta i arabika - czym się różnią?

Arabika i robusta — zawartość kofeiny

Kiedy nic nie wiedziałam jeszcze o kawie, wydawało mi się, że to arabika – droższa i uznana za szlachetniejszą odmianę kawy posiada więcej kofeiny. Okazuje się, że jest jednak zupełnie inaczej. Szczegółowe dane procentowe są różne w różnych źródłach, ale pewne jest to, że robusta zawiera prawie dwa razy więcej kofeiny niż arabika. Średnio w ziarnach robusty jest 2,5 % kofeiny, podczas gdy w arabice zawartość kofeiny osiąga tylko około 1,5%.

Różnice smakowe między robustą a arabiką

Ze względu na różną zawartość kofeiny, robusta i arabika różnią się nieco smakiem. Im więcej kofeiny, tym bardziej gorzki jest napar, stąd przekonanie, że robusta jest z reguły bardziej cierpka w smaku. Co więcej, arabika zawiera prawie dwa razy więcej cukru niż robusta oraz więcej lipidów. Obie substancje przekładają się na jej łagodniejszy smak w porównaniu z robustą. Ze względu na walory smakowe ziaren arabiki, producenci kawy chętnie wykorzystują informację „100% arabika” jako reklamę swojego produktu.

Przyszłość upraw kawy

W Brazylii, czyli u największego producenta kawy na świecie, 70% produkcji to arabika, a tylko 30% robusta. Stosunek ten utrzymywał się przez lata, jednak w ostatnim czasie zmienia się na korzyść robusty. Zmiany klimatyczne powodujące ciągłe ocieplenie terenów uprawnych kaw powodują, że uprawy arabiki są coraz trudniejsze, kosztowniejsze i przez to mniej opłacalne ekonomicznie. Robusta, jak sama nazwa mówi (z ang. robust – wytrzymały, zdrowy, silny) jest bardziej odporna na ciepło. Dzięki temu, że jest mniej wymagająca niż arabika, może rosnąć na niższych terenach i w gorszych warunkach glebowych i klimatycznych. Zmiany w postrzeganiu wartości robusty widoczne są już na poziomie konsumenta. O ile jeszcze kilka lat temu kawiarnie szczyciły się serwowaniem kaw złożonych z 100% ziaren arabiki, obecnie coraz częściej mamy do wyboru mieszanki arabiki i robusty. Na pewno warto ich spróbować!

Autor: Emilia Pawłusz

 


Add comment

Required fields are marked with *. Every comment is subject to approval.

Author*

Website

Comment*

Please do not type anything here

Checking here, to indicate that you have read and agree to the terms of the Privacy Policy